Opłata mocowa pojawiła się na rachunkach jako składnik finansujący utrzymanie gotowości mocy w systemie elektroenergetycznym. Dla gospodarstw domowych jest ryczałtem zależnym od rocznego zużycia. Dla znacznej części odbiorców biznesowych działa inaczej — i ta różnica bywa źródłem błędnych założeń w ofertach.
Najważniejsze w skrócie
- Dla odbiorców rozliczanych według zużycia w godzinach szczytu podstawą naliczenia jest pobór w wybranych godzinach dni roboczych, a nie zużycie roczne.
- Ograniczenie poboru poza tymi godzinami nie obniża opłaty mocowej ani o złotówkę.
- Fotowoltaika obniża ją tylko w tej części szczytu, która pokrywa się z produkcją — zimą to bardzo niewiele.
- Magazyn energii sterowany pod kątem szczytu potrafi obniżyć tę pozycję skuteczniej niż powiększanie instalacji PV.
- Zanim policzysz efekt instalacji, sprawdź, w których godzinach realnie występuje Twój szczyt.
Skąd bierze się ta pozycja
Opłata mocowa finansuje rynek mocy — mechanizm, w którym wytwórcy otrzymują wynagrodzenie za gotowość do dostarczenia mocy w momentach największego zapotrzebowania systemu. Koszt tego mechanizmu przenoszony jest na odbiorców końcowych.
Kluczowa jest logika naliczania: skoro mechanizm dotyczy gotowości w szczycie, to podstawą jest pobór właśnie w godzinach szczytowego zapotrzebowania systemu, a nie łączna energia zużyta w roku.
Dlaczego to zmienia ocenę instalacji
Wyobraźmy sobie dwa obiekty o identycznym zużyciu rocznym. Pierwszy pracuje na jedną zmianę w godzinach 6–14, drugi ma szczyt wieczorny. Roczne zużycie takie samo, opłata mocowa — zupełnie inna.
Ta sama zasada dotyczy oceny fotowoltaiki. Instalacja produkuje w środku dnia, więc obniża pobór w godzinach, które w części pokrywają się ze szczytem systemowym. W miesiącach letnich efekt bywa zauważalny. W grudniu, gdy szczyt przypada po zmroku, jest zerowy.
Jak weryfikujemy założenia ekonomiczne ofert PV
Co realnie obniża tę pozycję
Skoro podstawą jest pobór w konkretnych godzinach, to obniżyć ją może wyłącznie ograniczenie poboru w tych godzinach. Możliwości są trzy i żadna z nich nie polega na kupnie większej instalacji.
Przesunięcie procesuprzeniesienie energochłonnej operacji poza godziny szczytu, jeżeli pozwala na to organizacja pracy
Magazyn energiirozładowanie w godzinach szczytu, ładowanie poza nimi — wymaga sterowania nastawionego na ten cel
Fotowoltaikatylko w tej części szczytu, która pokrywa się z produkcją; efekt silnie sezonowy
Warto zauważyć, że magazyn dobierany pod kątem autokonsumpcji i magazyn dobierany pod kątem ścinania szczytu to zwykle dwa różne urządzenia, o innej relacji mocy do pojemności. Oferta, która obiecuje oba efekty jednocześnie, wymaga sprawdzenia założeń.
Od czego zacząć
Od odczytania, ile ta pozycja realnie wynosi na Twojej fakturze i jaki ma udział w całości rachunku. Bywa, że jest to kilka procent i temat nie jest wart zachodu. Bywa też, że przy pracy dwuzmianowej z wieczornym szczytem staje się jedną z większych pozycji.